Qeysəriyyədən sonra bərpa dövrü: həftə-həftə bələdçi

Qeysəriyyə həm doğuş, həm də ciddi qarın əməliyyatıdır – buna görə bərpa təbii doğuşdan fərqli və bir qədər uzun gedir. Nəyin normal, nəyin isə həyəcan əlaməti olduğunu bilmək bu dövrü daha sakit keçirməyə kömək edir. Bu bələdçidə qeysəriyyədən sonra bərpa dövrünü həftə-həftə izləyirik.

Qeysəriyyədən sonra ilk günlər: xəstəxanada

Əməliyyatdan sonra adətən 2–4 gün xəstəxanada qalırsınız. Bu dövrdə:

• Ağrı nəzarəti. Əmizdirmə ilə uyğun ağrıkəsicilər təyin olunur; ağrını "dözərək" keçirmək lazım deyil, çünki ağrı hərəkət etməyə və körpəyə qulluq etməyə mane olur.
• Erkən hərəkət. İlk 12–24 saat ərzində tibb personalının köməyi ilə ayağa qalxmaq tromboz riskini azaldır, bağırsaq fəaliyyətini bərpa edir.
• Qaz və şişkinlik. Bağırsaqların "oyanması" bir neçə gün çəkə bilər; gəzinti və isti maye kömək edir.
• Loxiya – uşaqlıq yolundan qanlı ifrazat – təbii doğuşdakı kimi olur.
• Öskürərkən və ya gülərkən yaranı yastıqla yüngülcə dəstəkləmək ağrını azaldır.

1-ci həftə: evə qayıdış və yara qayğısı

Evə qayıtdıqdan sonra əsas diqqət tikişə və istirahətə yönəlir.

• Tikişi gündə bir dəfə ilıq su ilə yuyub təmiz dəsmalla qurulayın, sürtməyin.
• Sarğı həkimin dediyi müddətdə saxlanılır; çox hallarda yara açıq saxlanıla bilər.
• Yumşaq, belə qədər çatan, çapığa sürtünməyən alt paltarı seçin.
• Krem, yod və ya digər vasitələri həkim məsləhəti olmadan sürtməyin.

Bu həftə körpədən ağır heç nə qaldırmayın, pilləkənləri minimuma endirin, gündə bir neçə dəfə qısa gəzinti edin. Hər gün özünüzü bir az yaxşı hiss etməlisiniz; pisləşmə varsa, həkimə zəng edin.

2–4-cü həftələr: hərəkəti tədricən artırmaq

Bu dövrdə ağrı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır, çapığın ətrafında uyuşma və ya qaşınma hissi normaldır.

• Gəzinti məsafəsini və müddətini tədricən artırın – bu, ən yaxşı bərpa məşqidir.
• Çanaq dibi məşqlərinə (Kegel) başlaya bilərsiniz; qarın məşqləri isə hələ tezdir.
• Avtomobil sürməyə ağrıkəsici qəbul etmədən, əyləci ağrısız və tez basa bildiyiniz zaman qayıtmaq olar.
• Ağır ev işləri, ağır qaldırma və idmanı hələ də gözləyin.
• Qəbizlikdən qorunmaq üçün bol su, lifli qida və lazım gəldikdə həkimin icazə verdiyi yumşaldıcılar.
• Loxiya tədricən açıq rəngə keçir və azalır; yenidən parlaq qırmızı bol qanaxma normal deyil.

Yuxusuzluq və emosional dalğalanmalar bu həftələrdə tez-tez olur. Ailənin köməyini qəbul etmək zəiflik deyil, bərpa strategiyasıdır.

4–6-cı həftələr və sonrası

Təxminən 6-cı həftədə doğuşdan sonrakı nəzarət müayinəsi aparılır: çapıq, uşaqlığın bərpası, qanaxma, əhval-ruhiyyə və ailə planlaması müzakirə olunur. Həkim icazə verdikdən sonra:

• cinsi həyata qayıtmaq olar (ilk aylarda narahatlıq normaldır, tələsməyin);
• yüngül idmana – gəzinti, üzgüçülük, doğuş sonrası yoga – başlamaq olar; qaçış və ağır güc məşqləri daha sonra;
• çapıq masajı və nəmləndirici ilə çapığın yumşaldılması tövsiyə oluna bilər.

Çapığın tam yetişməsi 6–12 ay çəkir; qırmızı-bənövşəyi rəng tədricən açıq rəngə keçir. Dərinin altında "yastıq" hissi və daxili hissiyyatsızlıq aylarla qala bilər.

Növbəti hamiləlik barədə düşünürsünüzsə, bir çox rəhbərlik doğuşlar arasında ən azı 18 ay fasilə məsləhət görür – bu, uşaqlıq çapığının tam sağalması üçün vacibdir. Bu məsələni doğuşdan sonrakı nəzarət müayinəsində həkiminizlə müzakirə edin; cərrahi müdaxilələr barədə əməliyyatlar bölməsində məlumat var. Ümumi bərpa barədə doğuşdan sonrakı ilk 6 həftə məqaləmizi də oxuyun.

Nə zaman həkimə müraciət etməli

Gözləmədən müraciət edin, əgər:

• 38°C və yuxarı temperatur, titrəmə var;
• çapıq qızarır, şişir, istiləşir, ondan irin və ya pis qoxulu maye gəlir, yaranın kənarları açılır;
• qanaxma saatda bir ara bezini tam isladır və ya böyük laxtalar gəlir;
• loxiya pis qoxuludur;
• baldırda ağrı, şişkinlik, qızartı var – tromboz əlaməti ola bilər;
• təngnəfəslik, sinədə ağrı, ürəkdöyünmə yaranarsa – təcili yardım çağırın;
• güclü baş ağrısı, görmə pozğunluğu, üz və əllərdə şişkinlik var;
• sidik ifrazı ağrılıdır, yanma və ya sidik saxlaya bilməmə var;
• 2 həftədən çox davam edən kədər, ümidsizlik və ya körpəyə qarşı laqeydlik hiss edirsiniz.

Tez-tez verilən suallar

Qeysəriyyədən sonra nə vaxt duş qəbul edə bilərəm?

Adətən əməliyyatdan 24–48 saat sonra, həkim icazə verdikdə duş qəbul etmək olar. Vanna, hovuz və dənizə girmək isə yara tam bağlanana qədər – ən azı 4–6 həftə – gözləməlidir.

Çapıq niyə hələ də uyuşur və ya qaşınır?

Kəsik zamanı dərinin kiçik sinir ucları zədələnir; onların bərpası aylar çəkir. Uyuşma, qaşınma və bəzən "cızıltı" hissi sağalma prosesinin normal hissəsidir.

Qeysəriyyədən sonra qarın bandajı lazımdırmı?

Bəzi qadınlar ilk həftələrdə yüngül dəstəkləyici bandajla, xüsusən hərəkət edərkən özünü rahat hiss edir. Lakin bu məcburi deyil; bandaj çox sıx olmamalı və daim geyilməməlidir – əzələlərin özünün işləməsi vacibdir.