Hamiləlikdə ilk müayinə: nə gözləməli və nə aparmalı

Hamiləlik testi müsbət çıxdı — indi nə etməli? Hamiləlikdə ilk müayinə bütün hamiləliyin təqibi planının təməlini qoyur: müddət dəqiqləşdirilir, risklər qiymətləndirilir və sizə lazım olan analizlər təyin edilir. Bu məqalədə ilk görüşün necə keçdiyini, hansı sualların veriləcəyini və özünüzlə nə aparmalı olduğunuzu izah edirik.

İlk müayinə nə vaxt aparılır

Hamiləliyə nəzarətə mümkün qədər erkən — ideal halda 6–10-cu həftələr arasında başlamaq tövsiyə olunur. Erkən müraciət bir neçə səbəbdən vacibdir:

• hamiləliyin uşaqlıq daxilində olduğu və embrionun ürək döyüntüsü təsdiqlənir;
• müddət ultrasəslə dəqiqləşdirilir, bu isə sonrakı bütün skrininqlərin vaxtını təyin edir;
• xroniki xəstəliklər və ya risk amilləri varsa, erkən tədbir görülür;
• fol turşusu və digər vitaminlərin qəbulu düzgün dozada tənzimlənir.

Hamiləliyi planlaşdırırsınızsa, ilk görüşü hamiləlikdən əvvəl də keçirmək olar — bu, bir çox problemin qarşısını əvvəlcədən almağa imkan verir.

Hamiləlikdə ilk müayinədə nələr olur

İlk müayinə adətən sonrakılardan daha uzun çəkir, çünki həkim sizin sağlamlıq tarixçənizi tam öyrənməlidir. Görüş bir neçə hissədən ibarətdir.

Söhbət və anamnez

Həkim son aybaşının tarixini, əvvəlki hamiləliklər və doğuşları, keçirilmiş əməliyyatları, xroniki xəstəlikləri, allergiyaları və daimi qəbul etdiyiniz dərmanları soruşacaq. Ailədə irsi xəstəliklər, diabet, hipertoniya və ya əkiz doğuşlar barədə də məlumat lazımdır. Bu suallar formallıq deyil — hamiləliyin təqibi planı məhz bu cavablara əsaslanır.

Fiziki müayinə

Çəki, boy və arterial təzyiq ölçülür; bu göstəricilər bütün hamiləlik boyu izlənilir. Ehtiyac olduqda ginekoloji müayinə aparılır, uşaqlıq boynu qiymətləndirilir və son bir il ərzində edilməmişsə, Pap-smear (sitoloji) testi götürülə bilər — bu, ginekoloji müayinənin standart hissəsidir.

Ultrasəs müayinəsi

Erkən ultrasəs hamiləliyin yerləşməsini, embrionların sayını və ürək döyüntüsünü göstərir, həmçinin müddəti ölçmələrə əsasən dəqiqləşdirir. Çox erkən müddətdə (6 həftəyə qədər) transvaginal ultrasəs daha informativ ola bilər.

Hansı analizlər təyin edilir

İlk müayinədə təyin edilən standart analizlər:

• ümumi qan analizi (anemiya üçün);
• qan qrupu və Rh-faktor;
• sidiyin ümumi analizi;
• infeksiyalara görə müayinə: HİV, hepatit B və C, sifilis;
• məxmərək (rubella) immuniteti;
• qlükoza səviyyəsi; yüksək risk olduqda erkən qlükoza tolerantlıq testi;
• qalxanabənzər vəzi hormonları (göstəriş olduqda).

Nəticələrə əsasən həkim əlavə müayinələr və 11–14-cü həftələrdə aparılan birinci trimestr skrininqi üçün vaxt təyin edir.

Müayinəyə nə aparmalı və necə hazırlaşmalı

• Şəxsiyyət vəsiqəsi və varsa, əvvəlki tibbi sənədlər, ultrasəs və analiz nəticələri.
• Son aybaşının ilk gününü və siklinizin orta uzunluğunu dəqiq bilin.
• Qəbul etdiyiniz bütün dərman və vitaminlərin siyahısı.
• Suallarınızı əvvəlcədən yazın — həyəcan içində çox şey unudulur.
• Sidik analizi üçün səhər sidiyi tələb oluna bilər; bunu əvvəlcədən dəqiqləşdirin.
• İstəsəniz, yaxınınızı özünüzlə aparın — bu, dəstək və rahatlıq verir.

Dr. Günay Rzayevanın hamiləliyin təqibi xidməti çərçivəsində ilk müayinədən sonra fərdi müşahidə qrafiki tərtib edilir: 28-ci həftəyə qədər adətən 4 həftədən bir, sonra daha tez-tez görüşlər planlaşdırılır.

Nə zaman həkimə müraciət etməli

• Hamiləlik testi müsbətdirsə — ilk müayinəni 6–10-cu həftəyə qədər planlaşdırın.
• Əvvəlki hamiləliklərdə düşük, erkən doğuş və ya preeklampsiya olubsa — mümkün qədər erkən.
• Diabet, hipertoniya, epilepsiya, qalxanabənzər vəzi xəstəliyi kimi xroniki xəstəliyiniz varsa.
• Hamiləlikdən əvvəl daimi dərman qəbul edirdinizsə və onların təhlükəsizliyinə əmin deyilsinizsə.
• Müayinəni gözləmədən: qanaxma, güclü qarın ağrısı, yüksək hərarət və ya dayanmayan qusma olduqda.

Tez-tez verilən suallar

İlk müayinə nə qədər vaxt aparır?

Adətən 30–60 dəqiqə; söhbət, fiziki müayinə və ultrasəs birlikdə aparıldıqda vaxt daha uzun ola bilər. Sonrakı görüşlər xeyli qısa olur.

Erkən müddətdə ultrasəs körpəyə zərərlidir?

Ultrasəs müayinəsi ionlaşdırıcı şüa deyil və tibbi göstərişlə aparıldıqda onilliklər ərzində təhlükəsiz hesab olunur. Yenə də müayinə yalnız lazım olduqda və ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən aparılmalıdır.

Həyat yoldaşım müayinəyə gələ bilər?

Bəli, bir çox cütlük ilk görüşə birlikdə gəlir. Ultrasəsdə ürək döyüntüsünü birlikdə görmək həm emosional, həm də praktik baxımdan faydalıdır.